1. หลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์ปีกที่มีอาการป่วย หรือตาย โดยเฉพาะเด็ก, ผู้สูงอายุและผู้ที่มีภูมิคุ้มกันของร่างกายอ่อนแอ
2. หากต้องสัมผัสกับสัตว์ปีกในระยะที่มีการระบาดในพื้นที่ ให้สวมหน้ากากอนามัย สวมถุงมือ
3. ล้างมือทุกครั้ง หลังการสัมผัสสัตว์ปีกและสิ่งคัดหลั่งของสัตว์ปีกด้วยสบู่และน้ำ
4. หากมีอาการเป็นไข้ ไอ โดยเฉพาะผู้มีอาชีพเลี้ยง ฆ่า ขนส่ง ขนย้าย และขายสัตว์ปีก หรือเกี่ยวข้องกับซากสัตว์ปีก หรืออยู่ในพื้นที่ที่มีการเสียชีวิตของสัตว์ปีกอย่างผิดปกติ ให้รีบมาพบแพทย์และบอกประวัติ การสัมผัสพร้อมอาการ เพื่อให้มีการรายงานโรคตามระบบการเฝ้าระวัง และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขจะเข้าทำการสอบสวนและควบคุมโรคต่อไป
5. ดูแลรักษาสุขภาพร่างกายของตนเองและบุคคลในครอบครัวให้แข็งแรงอยู่เสมอ

การรักษาโรคไข้หวัดนก แพทย์จะให้การรักษาเหมือนกับการรักษาไข้หวัดใหญ่ทั่วไป คือ รักษาตามอาการ ส่วนการใช้ยาต้านไวรัส ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของแพทย์ผู้ทำการรักษา ซึ่งในปัจจุบัน ถ้าผู้ป่วยมีความเสี่ยงในการเป็นโรคไข้หวัดนก แพทย์จะให้ยาต้านไวรัสทันที ตามข้อบ่งชี้ที่กำหนดโดยกระทรวงสาธารณสุข และจะมีการส่งตัวอย่างสิ่งส่งตรวจของผู้ป่วยมาตรวจชันสูตรที่ห้องปฏิบัติการฝ่ายไวรัสระบบทางเดินหายใจ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ซึ่งได้รับแต่งตั้งจากองค์การอนามัยโลกให้เป็น WHO National Influenza Center (NIC) โดยที่มี NIC อยู่ 110 แห่งใน 82 ประเทศ ซึ่ง WHO National Influenza Center ของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เป็นหนึ่งใน NIC ดังกล่าว และมีศักยภาพในการตรวจชันสูตรและรายงานผลเบื้องต้นได้ภายในระยะเวลา 24 ชั่วโมง นับตั้งแต่ห้องปฏิบัติการได้รับตัวอย่าง⁶

สำหรับความรู้ทั่วไปสำหรับประชาชน ซึ่งมักมีคำถามสอบถามเข้ามาเสมอ เช่น คำถามที่ว่า

"การบริโภคเนื้อไก่ มีความปลอดภัยต่อผู้บริโภคเพียงใด" ตามหลักวิชาการ เชื้อไวรัสไข้หวัดนก ไม่สามารถทนต่อความร้อนที่สูงเกิน 70 องศาเซลเซียสได้ การทอด ต้ม นึ่ง อบ หรือย่าง โดยปกติก็จะสามารถฆ่าเชื้อได้เพราะส่วนใหญ่ใช้ความร้อนสูงเกิน 70 องศาเซลเซียสอยู่แล้ว ผู้บริโภคจึงสามารถรับประทานได้อย่างปลอดภัย⁵

"แม่บ้านและผู้ปรุงอาหาร ที่สัมผัสกับเนื้อไก่โดยตรงในขณะปรุงอาหารมีอันตรายหรือไม่ และควรปฏิบัติตัวอย่างไร" ยังไม่พบมีรายงานว่ามีแม่บ้านและแม่ครัวติดเชื้อไข้หวัดนกจากการปรุงอาหารเลย แม้ว่าโรคไข้หวัดนกจะมีการระบาดใหญ่ในประเทศต่างๆทั่วโลกมาร่วม 20 ครั้งแล้ว อย่างไรก็ตาม เชื้อไข้หวัดนกพบได้ในสัตว์ปีกและไข่ ดังนั้น เพื่อหลีกเลี่ยงความเสียงใดๆจึงแนะนำให้ล้างมือ และภาชนะให้สะอาดหลังสัมผัสเนื้อไก่ เพราะเชื้อนี้ถูกฆ่าตายได้โดยง่ายโดยน้ำยาซักล้างหรือสบู่อยู่แล้ว⁵

"อาหารที่มีไข่ดิบและไข่ไม่สุกเป็นส่วนประกอบ จะทำให้ผู้บริโภคติดโรคไข้หวัดนกได้หรือไม่" ยังไม่เคยมีรายงานผู้ป่วยไข้หวัดนกจากการรับประทานไข่ในท้องตลาดมาก่อน อย่างไรก็ตาม เพื่อความมั่นใจควรล้างเปลือกไข่ก่อนนำไปปรุงอาหาร เพราะอาจติดมากับเปลือกไข่และการประกอบอาหารที่ใช้ไข่แดงและไข่ขาว ขอแนะนำให้ปรุงอาหารโดยทำให้ส่วนประกอบของไข่ให้สุก เช่น ไข่ต้ม ไข่ดาวที่สุก⁵

"นกและสัตว์ปีกมีอาการอย่างไรและควรทำอย่างไร" นกและสัตว์ปีกป่วยจะมีอาการซึมหงอย ขนฟู หน้าหงอนหรือเนียงบวมคล้ำ มีน้ำมูก หรือขี้ไหล เป็นต้น ไม่ควรทำลายสัตว์ดังกล่าวเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ้าท่านไม่มีความรู้และทักษะในการป้องกันตนเองจากการติดเชื้อ สำหรับประชาชนในเขตกรุงเทพมหานครให้แจ้งสำนักงานเขต หรือปศุสัตว์จังหวัดกรุงเทพมหานคร และสำหรับประชาชนที่อยู่ในต่างจังหวัด หากพักอาศัยในเขตเทศบาลให้แจ้งเทศบาล และถ้าเป็นนอกเขตเทศบาลให้แจ้งองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) เพื่อแจ้งต่อให้ ปศุสัตว์จังหวัดทราบและพิจารณาดำเนินการตามความเหมาะสมต่อไป^2,5

1. WHO. Available from: http://www.who.int/csr/disease/avian_influenza/en, 15 August 2004
2. กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. Available from: http://www.dld.go.th/home/bird_flu/bird_flu1.html, 15 August 2004
3. WHO. Available from: http://www.who.int/csr/disease/avian_influenza/guidelines/en/Annex%201_rev.pdf 15 August 2004
4. WHO. Available from: http://www.who.int/csr/disease/avian_influenza/avian_faqs/en/#isthere, 15 August 2004
5. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. Available from: http//www-ddc.moph.go.th/m_faq.php, 15 August 2004
6. กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสรุปสำหรับผู้บริหารระดับสูง กระทรวงสาธารณสุข (Executive summary) เรื่อง "ศักยภาพการตรวจชันสูตร ผลการดำเนินงาน และผลการตรวจชันสูตรการเฝ้าระวังโรคไข้หวัดนกทางห้องปฏิบัติการ" โดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2547.