ประวัติความเป็นมา

เรื่องที่ 1 เมาไม่ได้สติ………….

นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ

เช้าวันอาทิตย์ หน่วยกู้ชีพนเรนทรได้รับคำสั่งให้ออกปฏิบัติการไปช่วยเหลือชายหมดสติที่อาพาร์ทเม้นท์แห่งหนึ่ง เมื่อหน่วยกู้ชีพเดินทางไปถึงได้พบกับชายหนุ่มอายุประมาณ 20 ปี นอนหมดสติอยู่บนพื้นข้างเตียงนอน บนพื้นและตามเสื้อผ้าผู้ป่วยพบเศษอาหารที่ผู้ป่วยอาเจียนออกมาจนเต็มไปหมด จากการสอบถามจากญาติได้ข้อมูลว่าผู้ป่วยดื่มเหล้าอย่างหนักในคืนที่ผ่านมา ทีมกู้ชีพทำการวัดสัญญาณชีพ และทดสอบระดับความรู้สึกตัวซึ่งแบ่งเป็นระดับอย่างง่ายที่สุดดังนี้

ผู้ป่วยระดับ U จะมีอาการย่ำแย่ที่สุด สำหรับผู้ป่วยรายนี้ยังพอตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นอยู่บ้าง ถ้าดูภาพจะเห็นพยาบาลกู้ชีพกำลังทำ sternum rub อยู่ เป็นวิธีที่บุคลากรทางการแพทย์ใช้กันทั่วไป โดยการใช้ข้อนิ้วชี้กดและคลึงไปบริเวณกระดูกกลางหน้าอก (sternum) เพื่อดูว่าผู้ป่วยตอบสนองต่อความเจ็บปวดหรือไม่ สำหรับผู้ป่วยรายนี้แม้จะหมดสติ แต่ก็ยังมีการตอบสนองต่อความเจ็บปวดอยู่บ้าง long spinal board ถูกใช้เคลื่อนย้ายผู้ป่วยลงมาจากห้องพักบนอาพาร์ทเม้นท์ จะเห็นว่า spinal board นี้สามารถใช้ประโยชน์ในการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยไปตามทางเดินที่คับแคบ หรือแม้แต่ในลิฟท์ การใช้เข็มขัดอย่างต่ำ 3 เส้นรัดตัวผู้ป่วยให้แน่นกับตัว board ทำให้แม้จะตั้ง board ขึ้นมาทำมุม 60 องศากับพื้นแล้วก็ไม่ทำให้ตัวผู้ป่วยหลุดออกจาก board ในรถกู้ชีพ พยาบาลกู้ชีพทำการดูดเสมหะ suction เศษอาหารที่ค้างอยู่ในหลอดลมและคอให้ออกมา เป็นการเปิดทางเดินหายใจให้โล่ง ป้องกันการอุดตันทางเดินหายใจในระหว่างนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาล ออกซิเจนถูกนำมาให้ผ่านทาง nasal cannula

เห็นไหมครับการเคลื่อนผู้ป่วยที่ถูกต้องเขาทำกันแบบนี้ แต่ระบบในประเทศไทยเรา การบริการของศูนย์นเรนทรยังไม่ครอบคลุมทั้งประเทศ หมอหวังว่าอนาคตอันใกล้จะมีการบริการได้ทั่วประเทศ อย่างไรก็ตามสิ่งสำคัญคือเรามีความรู้ในการปฐมพยาบาล การเคลื่อนย้ายผู้ป่วย ซึ่งสิ่งเหล่านี้เราหาเรียนได้เองจากสื่อต่างๆและจากหลักสูตรต่างๆ เช่น ของศูนย์นเรนทร เป็นต้น