มุมสุขภาพ


โรคเบาหวาน

นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ    

          สาเหตุที่หมอเขียนเรื่องโรคเบาหวานเพราะว่าเป็นโรคที่พบได้บ่อยมาก ประมาณร้อยละ 3.5 ของคนทั่วไป พบมากในคนอายุมากว่า 40 ปีขึ้นไป คนอยู่ในเมืองมีโอกาสเป็นโรคนี้มากกว่าคนที่อยู่ในชนบท คนอ้วนมีโอกาสเป็นโรคนี้มากขึ้น และคนที่มีญาติเป็นโรคเบาหวาน มีโอกาสเป็นโรคเบาหวานมากว่าคนที่ไม่มีญาติเป็นครับ

คำว่าเบาหวานมาจากอะไรรู้ไหมครับ ?

          โรคเบาหวานเกิดจากตับอ่อนสร้างฮอร์โมนอินซูลิน (Insulin) ได้น้อยหรือไม่ได้เลย ซึ่งฮอร์โมนอินซูลินมีหน้าที่ช่วยให้ร่างกายเผาผลาญน้ำตาลมาใช้เป็นพลังงาน เมื่อฮอร์โมนอินซูลินไม่พอ น้ำตาลก็ไม่ถูกนำไปใช้ จึงเกิดการคั่งของน้ำตาลในเลือด และขับออกทางไตมาในปัสสาวะ ทำให้ปัสสาวะมีรสหวาน มดขึ้น จึงเรียกว่าเบาหวานไงครับ

สำหรับสาเหตุของโรคเบาหวานเกิดจากเป็นคนชอบทานหวานหรือเปล่าครับ ?

          การชอบทานหวานมากๆจนอ้วน ก็เป็นสาเหตุของโรคเบาหวานได้ครับ แต่โอกาสพบน้อย ส่วนใหญ่เกิดจากกรรมพันธุ์ นอกจากนี้เกิดจากการมีลูกดก การใช้ยาสเตอรอยด์ (หมอพบที่คลินิกบ่อยครับ เช่น ทานยาชุดแก้ปวด การทานยาลูกกลอนครับ) นอกจากนี้ยังพบร่วมกับโรคอื่นๆได้ครับ เช่น ตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง มะเร็งตับอ่อน ตับแข็งระยะสุดท้าย คอพอกเป็นพิษและโรคทางฮอร์โมนอื่นๆครับ

อาการเป็นอย่างไรครับ ?

          ผู้ป่วยมีอาการปัสสาวะบ่อย (และออกครั้งละมากๆ) กระหายน้ำ ดื่มน้ำบ่อย หิวบ่อย อ่อนเพลีย อาจพบว่าปัสสาวะมีมดขึ้น น้ำหนักตัวลดลงอย่างฮวบฮาบ บางคนอาจมีน้ำหนักขึ้นหรืออ้วน ผู้หญิงบางคนมาพบแพทย์ด้วยคันตามช่องคลอดหรือตกขาว ส่วนใหญ่ของผู้ป่วยเป็นการถูกตรวจพบโดยบังเอิญในขณะที่ไม่มีอาการ (การตรวจสุขภาพประจำปีเป็นสิ่งสำคัญเห็นไหมครับ) หรือมีอาการอื่นๆ เช่น เป็นแผลแล้วหายยาก ปัสสาวะแสบขัด เป็นต้น

คุณหมอครับทำไมต้องรักษาโรคเบาหวานครับ ?

          เบาหวานเป็นโรคที่ก็ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่มีอันตรายต่อสุขภาพมากครับ การรักษาเบาหวานมีหลักการ เพื่อป้องกันและรักษาภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวานครับ ภาวะแทรกซ้อนที่พบในผู้ป่วยโรคเบาหวานคือ

  1. ตา เช่น จอตาเสื่อม เลือดออกในน้ำวุ้นลูกตา
  2. ระบบประสาท เช่น ปลายประสาทอักเสบ มีอาการชาและปวดร้อนตามปลายมือปลาย เท้า หมดความรู้สึกทางเพศ กลบั้นปัสสาวะไม่อยู่ เป็นต้น
  3. ไตวาย ซึ่งเป็นสาเหตุการตายที่พบได้บ่อย
  4. ความดันโลหิตสูง
  5. อัมพาต
  6. โรคหัวใจขาดเลือด
  7. โรคติดเชื้อทุกระบบ เช่น เป็นแผลแล้วหายยาก วัณโรค กรวยไตอักเสบ เป็นต้น

คุณหมอมีอะไรแนะนำผมครับ ?

-ควรมีการตรวจสุขภาพโดยแพทย์อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
-ถ้ามีอาการสงสัยเหมือนที่หมอเล่า ควรรีบพบแพทย์ครับ
-ถ้ามีข้อสงสัยถามมาได้ที่ rungrueng@dmsc.moph.go.th หมอยินดีตอบทุกคำถามครับ