การพัฒนาเทคโนโลยีในการป้องกันและควบคุมยุงพาหะโรคไข้เลือดออกอย่างครบวงจร อุษาวดี ถาวระ*
Source : บทคัดย่อ : โรคไข้เลือดออกยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย
ขณะที่ยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคนี้ การจัดการกับยุงพาหะจึงเป็นสิ่งที่จำเป็นยิ่ง
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุขได้ดำเนินการวิจัยร่วมกับหลายหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนเพื่อพัฒนาเทคโนโลยีในการป้องกันโรคไข้เลือดออกแบบครบวงจร
โดยมีแนวคิดที่จะจัดการกับยุงพาหะนำโรค ตั้งแต่ระยะไข่ ระยะลูกน้ำ และระยะตัวเต็มวัย
ผลจากการวิจัย ได้องค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับชีววิทยาและระบาดวิทยา เช่น
การถ่ายทอดเชื้อไวรัสเดงกีจากแม่ยุงไปสู่ลูกยุงในสภาพธรรมชาติ การติดเชื้อไวรัสเดงกีมากกว่า
1 สายพันธุ์ในยุงตัวเดียวกัน บทบาทสำคัญของยุงลายสวนในการนำโรคไข้เลือดออกในภาคใต้
การนำวัสดุจากน้ำล้างอาหารทะเลมาใช้ล่อยุงเพื่อกำจัดในกับดักขนาดเล็ก
องค์ความรู้เกี่ยวกับการใช้ฮอร์โมนกำจัดลูกน้ำยุงในสภาพการใช้งานจริง
นอกจากนี้ยังพบว่าน้ำมันหอมระเหยจากสมุนไพรหลายชนิด เช่น แมงลัก ขมิ้นชัน
กระชาย ฝรั่ง มีประสิทธิภาพดีในการป้องกันการกัดของยุง ทั้งนี้ทำให้ได้ผลิตภัณฑ์หลายชนิดจากการวิจัย
เช่น โลชั่นป้องกันยุง ผลิตภัณฑ์ซีโอไลท์กำจัดลูกน้ำยุงลาย ผลิตภัณฑ์สารดึงดูดยุงแบบผงสำหรับกับดักยุง
ซึ่งการพัฒนาผลิตภัณฑ์เหล่านี้ใช้เทคโนโลยีด้าน slow release formulation
และ microencapsulation
|