การเก็บตัวอย่างส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการชีวเคมี

  1. วัตถุประสงค์ของการตรวจ

              เพื่อใช้ประกอบการวินิจฉัยและติดตามการรักษาโรค

  2. ชนิดและปริมาณของสิ่งส่งตรวจ

              1. เลือดครบ (Whole blood) ที่ใส่สารกันเลือดแข็งตัวโซเดียมฟลูออไรด์ จำนวน 2 มิลลิลิตร กรณีตรวจกลูโคส

              2. เลือด (Clotted blood) จำนวน 5 มิลลิลิตร หรือซีรั่ม (Serum) จำนวน 2 มิลลิลิตร กรณีตรวจอื่นๆ เป็นการตรวจวินิจฉัย

  3. ข้อแนะนำวิธีการเก็บตัวอย่าง

              3.1 วิธีการเก็บตัวอย่าง

                        3.1.1 กรณีตรวจกลูโคส
                        เจาะเลือดจากหลอดเลือดดำประมาณ 2 มิลลิลิตร ใส่ในหลอดที่สารกันเลือดแข็งตัวชนิดโซเดียมฟลูออไรด์ ปิดจุก เขย่าเบาๆ เพื่อให้เลือดผสมกับสารดังกล่าว เขียนชื่อ นามสกุล อายุ เพศ วันที่เก็บตัวอย่างบนฉลากติดขวด พร้อมเขียนใบส่งตรวจ และระบุรายการตรวจ

                        3.1.2 กรณีตรวจอื่นๆ
                        เจาะเลือดจากหลอดเลือดดำประมาณ 5 มิลลิลิตร ใส่ในหลอดที่แห้งและสะอาด ปิดจุก เขียนชื่อ นามสกุล อายุ เพศ วันที่เก็บตัวอย่างบนฉลากติดขวด พร้อมเขียนใบส่งตรวจ และระบุรายการตรวจ

              3.2 การเตรียมผู้ป่วยเพื่อเก็บตัวอย่าง

                        3.2.1 อดอาหารเป็นเวลา 12 - 14 ชั่วโมงก่อนเจาะเลือด (กรณีตรวจกลูโคสและไขมันบางชนิด)
                        3.2.2 ควรรับประทานอาหารชนิดที่เคยรับประทานตามปกติในระยะเวลา 2 สัปดาห์ ก่อนเจาะเลือด
                        3.2.3 หยุดยาทุกชนิดที่รับประทานและเครื่องดื่มที่มีแอลกฮอล์ทุกชนิด อย่างน้อย 2 สัปดาห์

              3.3 ชนิดของตัวอย่างที่ไม่เหมาะสมในการส่งตรวจ

                        3.3.1 เลือดครบที่มีการแข็งตัวเป็นลิ่มเลือด
                        3.3.2 ซีรัมที่มีเม็ดเลือดแดงแตก (Hemolysis)

  4. การเก็บตัวอย่างหลังเก็บ/รอนำส่ง และระหว่างการขนส่ง

    4.1 หลักเก็บ/รอนำส่ง
              เลือดครบ (Whole blood) เลือด (Clotted blood) และซีรัม (Serum) เก็บในตู้เย็น อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส และรีบนำส่งห้องปฏิบัติการโดยทันที

    4.2 ระหว่างการขนส่ง
              เลือดครบ, เลือด และซีรัม ให้แช่ในภาชนะที่มีน้ำแข็ง และเก็บความเย็น
  5. เอกสารอ้างอิง

              1. ทวีสุข กรรณล้วน, วิไลรัตน์ นุชประมูล. การเก็บและการเตรียมสิ่งส่งตรวจเพื่อการวิเคราะห์ : ในหลักวิเคราะห์และปฏิบัติการเคมีคลินิก, พิมพ์ครั้งที่ 1 กรุงเทพฯ : พาณิชย์การพิมพ์, 2529 : 63-83.

              2. WHO. Method recommended for essential clinical chemical and haematological tests for intermediate hospitals laboratories. 1986.